Przeładowanie pojazdu w transporcie – co grozi? Kto odpowiada?

Każdy pojazd mechaniczny mogący poruszać się po drogach publicznych charakteryzuje się określoną w jego homologacji dopuszczalną masą całkowitą (DMC). Z punktu widzenia przepisów zarówno polskich, jak i międzynarodowych, jej przekroczenie stanowi wykroczenie, za które grożą nieprzyjemne sankcje finansowe. W branży transportowej do takich zdarzeń dochodzi regularnie, ale zdecydowanie nie zawsze są one efektem świadomych działań.

Przeładowanie pojazdu w transporcie to poważne wykroczenie z daleko idącymi konsekwencjami

Jesteś z nią związany i zastanawiasz się, kto odpowiada za przeładowanie pojazdu w transporcie – przewoźnik, spedytor, zlecający przewóz, a może sam kierowca? W artykule przyglądamy się temu zagadnieniu, wyjaśniając, na kim spoczywa odpowiedzialność za przekroczenie DMC oraz jakie wiążą się z tym konsekwencje.

Przepisy regulujące odpowiedzialność za przekroczenie DMC w transporcie

W przypadku przewozów krajowych najważniejszym aktem prawnym regulującym powyższą kwestię jest prawo o ruchu drogowym, a art. 61 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego zapisem transportowany ładunek nie może powodować przekroczenia DMC pojazdu lub jego maksymalnej ładowności. Warto tutaj podkreślić, że dopuszczalna masa całkowita stanowi sumę wagi samochodu wraz ze znajdującymi się w nim osobami oraz towarami.

Z kolei dla przewozów międzynarodowych kwestia ta jest normowana konwencją CMR. Jednak w obu przypadkach przekroczenie DMC jest traktowane jak wykroczenie i wiąże się z ryzykiem nałożenia mandatu karnego. Jednak nie zawsze odpowiedzialność za takie zdarzenie musi ponosić przewoźnik.

Przeczytaj też: ➡️ Jakie dokumenty powinien posiadać przewoźnik?

Dlaczego przeładowanie pojazdu w transporcie jest wykroczeniem?

Kary za przeładowanie pojazdu może nakładać zarówno policja, jak i Inspekcja Transportu Drogowego, która to przede wszystkim odpowiada za ważenie aut wykorzystywanych do przewożenia ładunków. Przekroczenie DMC jest wykroczeniem, gdyż w znacznym stopniu obniża ono bezpieczeństwo w ruchu drogowym.

Z powyższych powodów kontrole związane z ewentualnym przeładowaniem aut w transporcie są prowadzone bardzo często.

Co należy podkreślić, przekroczenie DMC zwiększa także koszty eksploatacji samochodu. Ciągłe jeżdżenie przeładowanym autem skutkuje m.in.:

• zwiększonym zużyciem paliwa,
• przyspieszonym zużyciem klocków hamulcowych oraz elementów zawieszenia,
• wzrostem obciążenia silnika, co zwiększa ryzyko wystąpienia jego przedwczesnej i często poważnej awarii.

Na kim spoczywa odpowiedzialność za przeładowanie pojazdu w transporcie?

Odpowiedzialność za przeładowanie może spoczywać na różnych podmiotach w łańcuchu transportowym

W świetle obowiązujących przepisów odpowiedzialność za takie zdarzenia spoczywa na przewoźniku. Jest on bowiem zobowiązany do tego, aby każdy realizowany przez niego transport przebiegał w sposób bezpieczny i zgodny z prawem. Teoretycznie powinien więc zadbać o to, aby używane do przewozu pojazdy nie zostały przeładowane. W praktyce jednak nie zawsze ma on pełną kontrolę nad procesem załadunku towarów.

Karą za przekroczenie DMC, zamiast przewoźnika mogą więc zostać obciążone także inne osoby: kierowca – w jego przypadku zawsze nakładany jest mandat karny w kwocie 500 zł, spedytor, nadawca – zlecający transport, inny podmiot odpowiedzialny za załadunek/przeładunek towarów.

Właściciel firmy przewozowej musi przedstawić stosowną dokumentację potwierdzającą, że dopełnił on wszelkich spoczywających na nim obowiązków i faktycznie nie miał wpływu na przeciążenie samochodu. Z tego powodu zawsze warto pilnować poprawności wypełnienia listów przewozowych wystawianych przez spedytorów.

Jakie są kary za przeciążenie pojazdu w transporcie?

Poza kierowcą przeciążonego samochodu, któremu zawsze grozi mandat w kwocie 500 zł, wysokość kary administracyjnej nałożonej na przewoźnika uzależniona jest od wielu czynników. Przeprowadzający kontrolę wagi pojazdu podmiot szacuje ją we własnym zakresie, ale zawsze musi trzymać się określonych w przepisach widełek.

Są one zależne od DMC danego pojazdu i w Polsce wynoszą: od 500 do 2000 zł – DMC samochodu od 2,5 do 3,5 tony, od 500 do 5000 zł – DMC pojazdu od 3,5 do 12 ton, od 1000 do 10000 zł – samochody o DMC powyżej 12 t.

Jak przewoźnik może odwołać się od kary za przeładowanie pojazdu w transporcie?

W przypadku transportu krajowego, kary za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu w transporcie nakłada Inspekcja Transportu Drogowego. Co bardzo istotne, ma ona formę administracyjną. Dlatego niezgadzający się z taką decyzją przewoźnik może odwołać się od kary, składając stosowne pismo do ITD.

Jeśli tą drogą nie uda się otrzymać satysfakcjonującej decyzji, można także wejść na drogę postępowania sądowo-administracyjnego. Druga z tych opcji wiąże się jednak z licznymi zawiłościami prawnymi, dlatego warto skorzystać z pomocy radcy prawnego.

Jeśli kara za przekroczenie DMC zostanie nałożona w innym kraju, procedura wygląda praktycznie identycznie. Jednak odwołanie, zamiast do ITD należy złożyć do instytucji za granicą, która nałożyła sankcję.

Przeczytaj też: ➡️ Jak odwołać się od mandatu drogowego?

Jak przewoźnik może chronić się przed nieświadomym przeładowaniem pojazdu w transporcie?

Właściwa dokumentacja i kontrola wagi to klucz do ochrony przed nieświadomym przeładowaniem

Ponieważ zwykle to przewoźnik jest pociągany do odpowiedzialności za przeładowanie pojazdu w transporcie, musi być przygotowany na ewentualne udowodnienie swojej niewinności. Skuteczny sposób na zapewnienie sobie ochrony przed tego typu zdarzeniami jest tak naprawdę jeden – skrupulatność w zakresie wypełniania i zbierania dokumentów.

Przeczytaj też: ➡️ Dlaczego warto mieć dobre ubezpieczenie transportowe?

Przewoźnik powinien przede wszystkim wymagać od swojego klienta rzetelnego wypełnienia zlecenia transportowego. Jeśli wskazana w nim waga ładunku jest, niezgodna z rzeczywistością – wyższa od podanej – łatwiej będzie udowodnić, że to zleceniodawca wprowadził w błąd właściciela firmy zajmującej się przewozami.

Oprócz tego warto w miarę możliwości ważyć pojazdy po załadunku. W przypadku przewozów międzynarodowych należy także dokładnie analizować trasy przejazdu pod kątem ograniczeń tonażowych mogących występować na niektórych odcinkach dróg.