Tachograf cyfrowy – co to jest i jak go obsługiwać?

Tachograf cyfrowy to urządzenie w pojeździe, które zapisuje czas jazdy, przerw i odpoczynku kierowcy, prędkość oraz przebyty dystans na karcie kierowcy i w pamięci urządzenia. Na tej podstawie inspekcja sprawdza, czy kierowca przestrzega limitów z rozporządzenia 561/2006. Poniżej wyjaśniamy, co rejestruje tachograf, jak go obsługiwać krok po kroku, jakie limity czasu jazdy obowiązują, jak często pobierać dane i kogo od 1 lipca 2026 r. obejmuje nowy obowiązek w busach.

Tachograf cyfrowy w skrócie

Kierowca obsługuje tachograf kartą kierowcy wydawaną przez Polską Wytwórnię Papierów Wartościowych (PWPW). Na początku zmiany wkłada kartę, uzupełnia wpisy manualne i wybiera rodzaj aktywności, a na końcu wpisuje kraj zakończenia pracy i wyjmuje kartę. Dzienny czas jazdy to maksymalnie 9 godzin, 2 razy w tygodniu 10 godzin, a po 4,5 godziny jazdy trzeba zrobić przerwę 45 minut. Dane z karty kierowcy trzeba pobierać co najmniej co 28 dni, a z tachografu co 90 dni.

Co rejestruje tachograf cyfrowy?

Tachograf inteligentny zapisuje pozycję pojazdu i umożliwia zdalny odczyt podstawowych danych przez inspekcję. Wersja 2 (G2V2) dodatkowo rejestruje przekroczenia granic oraz operacje załadunku i rozładunku.

Jak obsługiwać tachograf cyfrowy krok po kroku?

1. Włóż kartę kierowcy do czytnika 1 przed rozpoczęciem pracy. Drugi kierowca w załodze wkłada kartę do czytnika 2.
2. Uzupełnij wpisy manualne. Tachograf zapyta o okres od ostatniego wyjęcia karty. Wpisz odpoczynek lub inną pracę, jeśli jej nie zarejestrowano.
3. Wpisz kraj rozpoczęcia pracy.
4. Wybierz aktywność. Podczas jazdy tachograf sam rejestruje jazdę. Na postoju ustaw przerwę lub odpoczynek (symbol łóżka), inną pracę (młotki) albo dyspozycyjność (kwadrat z przekątną).
5. Rób przerwy zgodnie z przepisami i ustawiaj w tym czasie symbol odpoczynku.
6. Po przekroczeniu granicy wpisz symbol kraju na pierwszym możliwym miejscu postoju. Inteligentny tachograf G2V2 rejestruje przekroczenie granicy automatycznie.
7. Po zakończeniu pracy wpisz kraj zakończenia pracy i wyjmij kartę, jeśli kończysz pracę w tym pojeździe.
8. Wydruk rób w razie awarii, zgubienia karty albo na żądanie kontroli. Na wydruku dopisz ręcznie dane i podpisz go.

Przy awarii tachografu kierowca zapisuje aktywności na wydruku z tachografu albo na osobnym arkuszu i przechowuje je do czasu naprawy. Uszkodzoną lub zgubioną kartę zgłoś do PWPW i złóż wniosek o nową w ciągu 7 dni. Do tego czasu możesz jeździć najwyżej 15 dni, robiąc wydruk na początku i na końcu dnia.

Jakie limity czasu jazdy obowiązują kierowcę?

Jak często pobierać dane z tachografu?

Maksymalny okres na pobranie danych według Głównego Inspektoratu Transportu Drogowego (GITD) wynosi:

• 28 dni aktywności dla danych z karty kierowcy,
• 90 dni aktywności dla danych z tachografu (jednostki pojazdowej).

Pobrane pliki przewoźnik archiwizuje w bezpieczny sposób przez co najmniej rok. Pobranie danych to nie to samo co wydruk: pobiera się plik elektroniczny czytnikiem lub urządzeniem do odczytu, a wydruk służy głównie przy kontroli drogowej i awariach. Brak pobrania danych w terminie jest naruszeniem, za które inspekcja może nałożyć karę.

Legalizacja i kontrola okresowa tachografu

Tachograf musi przejść kontrolę okresową w autoryzowanym warsztacie co najmniej raz na 2 lata, a także po naprawie, zmianie rozmiaru opon czy numeru rejestracyjnego. Warsztat kalibruje urządzenie i umieszcza tabliczkę instalacyjną z datą kontroli. Jazda z tachografem bez ważnej kontroli okresowej grozi karą.

Busy do 3,5 t z tachografem od 1 lipca 2026 r.

Od 1 lipca 2026 r. tachograf jest obowiązkowy w pojazdach i zespołach pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 2,5 t do 3,5 t, które wykonują zarobkowy międzynarodowy przewóz rzeczy, w tym kabotaż. Musi to być inteligentny tachograf drugiej generacji (G2V2), zamontowany i zalegalizowany w autoryzowanym serwisie, niezależnie od daty pierwszej rejestracji pojazdu. Obowiązek nie dotyczy busów używanych wyłącznie w przewozach krajowych, przewozu osób ani przewozów na potrzeby własne, gdy prowadzenie pojazdu nie jest głównym zajęciem kierowcy. Jeśli bus jedzie w przewozie międzynarodowym, tachograf rejestruje cały przejazd, także odcinek w Polsce.

Tachograf a ubezpieczenie firmy transportowej

Dane z tachografu przydają się przy likwidacji szkód: pokazują prędkość i przebieg jazdy przed wypadkiem, czas odpoczynku kierowcy i postoje. Ubezpieczyciel OCP może o nie poprosić przy kradzieży ładunku z parkingu albo przy sporze o opóźnienie dostawy. Firmom transportowym porównamy oferty ubezpieczenia OCP i ochrony floty.

Najczęstsze pytania o tachograf cyfrowy