Transport międzynarodowy to przewóz towarów lub osób, w którym miejsce nadania i miejsce dostawy leżą w różnych państwach. Dla firmy oznacza to inne dokumenty niż w kraju, inne zasady odpowiedzialności przewoźnika, osobne licencje i często inne rozliczenie VAT. Poniżej znajdziesz rodzaje transportu z porównaniem, wymagane uprawnienia i dokumenty, zasady kabotażu oraz ubezpieczenia, które chronią przewoźnika i właściciela ładunku.
Transport międzynarodowy w skrócie
Transport międzynarodowy to przewóz między co najmniej 2 państwami, realizowany drogą, morzem, powietrzem, koleją albo kilkoma środkami naraz (intermodalnie). Zarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wymaga zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencji wspólnotowej i wypisu z licencji dla każdego pojazdu. Licencję i wypisy wydaje Główny Inspektor Transportu Drogowego, a zezwolenie GITD albo starosta lub prezydent miasta. Podstawowym dokumentem przewozu drogowego jest list przewozowy CMR. Przewoźnik chroni się ubezpieczeniem OCP, a właściciel towaru ubezpieczeniem cargo.
Rodzaje transportu międzynarodowego
| Rodzaj | Kiedy się sprawdza | Plusy | Minusy | Dokument przewozowy |
|---|---|---|---|---|
| Drogowy | Europa, dostawy od drzwi do drzwi, ładunki całopojazdowe i drobnicowe | elastyczność, szybkość na krótszych trasach | zakazy ruchu w weekendy i święta, koszty paliwa i opłat drogowych | list przewozowy CMR |
| Morski | duże wolumeny między kontynentami, kontenery | najniższy koszt za tonę na długich trasach | długi czas przewozu, zależność od portów | konosament (bill of lading) |
| Lotniczy | ładunki pilne, drogie, łatwo psujące się | najszybszy | najwyższy koszt, ograniczenia wagi i gabarytów | lotniczy list przewozowy (AWB) |
| Kolejowy | ciężkie ładunki na długich trasach lądowych, np. Europa-Azja | przewidywalny, niższa emisja | ograniczona sieć terminali | list przewozowy CIM |
| Intermodalny | łączenie kilku środków w jednej jednostce ładunkowej | optymalizacja kosztu i czasu | więcej przeładunków i uczestników | zależnie od etapów, często jeden dokument multimodalny |
Dobór rodzaju zależy od wartości i wagi towaru, terminu dostawy i kosztu. Organizacją całego łańcucha, doborem przewoźników i dokumentów zajmuje się zwykle spedytor.
Jakie uprawnienia potrzebuje przewoźnik drogowy?
Aby zarobkowo przewozić rzeczy między państwami, polska firma potrzebuje:
- Zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. Wydaje je Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) albo starosta lub prezydent miasta.
- Licencji wspólnotowej wydawanej przez GITD. Uprawnia do zarobkowego przewozu drogowego rzeczy na terenie Unii Europejskiej.
- Wypisu z licencji wspólnotowej dla każdego pojazdu; kierowca wozi wypis w kabinie.
Wniosek złożysz osobiście, listownie albo elektronicznie przez biznes.gov.pl z Profilem Zaufanym lub podpisem kwalifikowanym. Na przewozy poza Unią, np. do Ukrainy czy Turcji, mogą być potrzebne dodatkowe zezwolenia zagraniczne.
Jakie dokumenty są potrzebne w transporcie międzynarodowym?
| Dokument | Po co | Kto wystawia lub odpowiada |
|---|---|---|
| List przewozowy CMR | potwierdza umowę przewozu, stan przyjętego towaru i dane stron; podstawa do reklamacji | nadawca i przewoźnik |
| Faktura handlowa i dokumenty celne | przy przewozach poza UE: zgłoszenie celne, tranzyt | nadawca, agencja celna |
| Wypis z licencji wspólnotowej | uprawnienie pojazdu do przewozu | GITD |
| Karta kierowcy i dane z tachografu | kontrola czasu jazdy i odpoczynku | kartę wydaje PWPW na wniosek kierowcy; dane archiwizuje przewoźnik |
| Dokumenty ADR | przy towarach niebezpiecznych | nadawca, przewoźnik |
| Polisa OCP | potwierdzenie ubezpieczenia odpowiedzialności przewoźnika | ubezpieczyciel; przewoźnik okazuje ją zleceniodawcy |
Konwencja CMR ogranicza odpowiedzialność przewoźnika za utratę lub uszkodzenie towaru do 8,33 jednostki SDR za kilogram wagi brutto (art. 23 konwencji). Przy drogich towarach ten limit często nie pokrywa pełnej wartości ładunku, dlatego właściciel towaru dokupuje ubezpieczenie cargo.
Kabotaż: czy możesz wozić towar wewnątrz innego kraju?
Kabotaż to krajowy przewóz wykonywany przez przewoźnika z innego państwa, np. polską ciężarówką między 2 miastami w Niemczech. Po przewozie międzynarodowym do danego kraju przewoźnik z UE może wykonać maksymalnie 3 operacje kabotażowe w ciągu 7 dni. Potem pojazd musi odczekać 4 dni, zanim znów wykona kabotaż w tym państwie. Tak stanowi rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 zmienione Pakietem Mobilności. Kierowca musi mieć w pojeździe dokumenty potwierdzające przewóz międzynarodowy i każdą operację kabotażową.
Przeczytaj też: ➡️ Ubezpieczenie kabotażowe - co warto wiedziećVAT w transporcie międzynarodowym
Usługi transportu międzynarodowego towarów, czyli przewozy z Polski poza terytorium UE, spoza UE do Polski lub tranzytem przez Polskę, mogą korzystać ze stawki VAT 0% na podstawie art. 83 ustawy o VAT, jeśli przewoźnik ma dokumenty potwierdzające wywóz lub przywóz. Przewozy towarów między krajami UE dla innej firmy (B2B) zwykle rozlicza nabywca usługi w swoim kraju, jeśli ma siedzibę w innym państwie. Dla polskiego nabywcy przewoźnik nalicza polski VAT. Zasady mają wyjątki i zależą od statusu stron, dlatego przed wystawieniem faktury skonsultuj konkretną trasę z księgowym lub doradcą podatkowym.
Jakie ubezpieczenia są potrzebne w transporcie międzynarodowym?
| Ubezpieczenie | Kto kupuje | Co chroni |
|---|---|---|
| OC przewoźnika drogowego (OCP) | przewoźnik | odpowiedzialność za szkody w przewożonym towarze według CMR i przepisów krajowych; zleceniodawcy często wymagają polisy z określoną sumą |
| Cargo | właściciel towaru lub spedytor na jego zlecenie | wartość samego ładunku, także ponad limit odpowiedzialności przewoźnika z CMR |
| OC spedytora | spedytor | błędy w organizacji przewozu, wyborze przewoźnika, dokumentach |
| OC i AC pojazdów, assistance | przewoźnik | szkody wyrządzone innym, szkody we własnym pojeździe, holowanie i naprawa za granicą |
Firmom transportowym porównujemy oferty ubezpieczenia OCP, cargo i floty, dobierając sumy do kierunków i rodzaju ładunków.
Przeczytaj też: ➡️ Jak ustalić zakres ubezpieczenia OCP? Jakie klauzule warto miećNajczęstsze pytania o transport międzynarodowy
Co to jest transport międzynarodowy?
To przewóz towarów lub osób, w którym miejsce nadania i miejsce dostawy leżą w różnych państwach. Może odbywać się drogą, morzem, powietrzem, koleją albo kilkoma środkami naraz.
Jakie są rodzaje transportu międzynarodowego?
Drogowy, morski, lotniczy, kolejowy i intermodalny. Najczęściej w Europie wybiera się transport drogowy, a na trasach międzykontynentalnych morski lub lotniczy dla przesyłek pilnych.
Ile kosztuje transport międzynarodowy?
Cena zależy od trasy, rodzaju transportu, wagi i objętości ładunku, terminu dostawy, opłat drogowych i paliwa. Przy transporcie drogowym dochodzą koszty postoju w czasie zakazów ruchu, a przy morskim opłaty portowe i celne. Do kalkulacji warto doliczyć koszt ubezpieczenia cargo.
Czy do transportu międzynarodowego potrzebna jest licencja?
Tak. Zarobkowy międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy wymaga zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, licencji wspólnotowej i wypisu z licencji dla każdego pojazdu. Licencję i wypisy wydaje GITD, a zezwolenie GITD albo starosta lub prezydent miasta. Od 21 maja 2022 r. licencja wspólnotowa jest wymagana także dla pojazdów o masie od 2,5 do 3,5 t w przewozach międzynarodowych.
Ubezpieczenie dla przewoźnika i spedytora
Porównamy dla Ciebie OCP, cargo i ubezpieczenia floty. Wycena w 24 godziny, bez zobowiązań.
Wyceń OCP przewoźnika Porozmawiaj z agentemŹródła
- Biznes.gov.pl: „Uzyskaj licencję wspólnotową dotyczącą międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy oraz zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (LR1)”, https://www.biznes.gov.pl/pl/portal/ou1523
- Konwencja o umowie międzynarodowego przewozu drogowego towarów (CMR), Genewa 19.05.1956, art. 23
- Rozporządzenie (WE) nr 1072/2009 w sprawie wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych, zmienione rozporządzeniem (UE) 2020/1055 (Pakiet Mobilności)
- Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, art. 83, przepisy.gofin.pl, https://przepisy.gofin.pl/przepisy,6,0,32,670,66222,20130920,art-83-ustawa-z-dnia-11032004-r-o-podatku-od-towarow-i-uslug.html
Andrzej Piwoński to starszy specjalista w zakresie ubezpieczeń z wieloletnim doświadczeniem w branży. Od wielu lat przygotowuje jakościowe treści w oparciu o dokumenty OWU i własne doświadczenia. Stale jest na bieżąco z nowościami na rynku ubezpieczeń i dociekliwie sprawdza oferty, porównując je ze sobą. Dzięki temu jest w stanie dostarczyć naszym klientom najbardziej aktualnych i korzystnych rozwiązań ubezpieczeniowych. Zawsze podchodzi do swojej pracy z pełnym zaangażowaniem, szukając najlepszych ofert dla każdego naszego klienta indywidualnie.