Ubezpieczamy24.com

Szkody i odszkodowania

Oświadczenie o odliczeniu VAT przy szkodzie – wzór PDF i DOCX

Oświadczenie o odliczeniu VAT składasz ubezpieczycielowi po zgłoszeniu szkody, gdy pyta, czy możesz odliczyć podatek od kosztów naprawy. Od Twojej odpowiedzi zależy, czy odszkodowanie dostaniesz w kwocie brutto, netto czy netto z częścią VAT.

  • Aktualizacja:
  • Stan prawny:
  • Wersja 1.1
  • Bezpłatnie, bez rejestracji

Kiedy i do czego służy oświadczenie o odliczeniu VAT przy szkodzie?

Po zgłoszeniu szkody ubezpieczyciel prosi o oświadczenie o statusie VAT. Czasem nie czeka na nie i od razu wypłaca kwotę netto. Zasadę dotyczącą VAT w odszkodowaniu Sąd Najwyższy przyjął w 2007 r.: odszkodowanie obejmuje podatek tylko w tej części, której poszkodowany nie może odliczyć (uchwała 7 sędziów III CZP 150/06). Osoba prywatna dostaje więc kwotę brutto, czynny podatnik VAT z pełnym prawem do odliczenia kwotę netto, a przedsiębiorca odliczający 50% kwotę netto powiększoną o połowę VAT. Przy stawce 23% różnica między brutto a netto to 23% kwoty netto, czyli blisko jedna piąta kwoty brutto. Dlatego od tego, co zaznaczysz w oświadczeniu, zależy wysokość wypłaty.

Prawo do odliczenia wynika z ustawy o VAT. Przy pojazdach samochodowych o masie do 3,5 t czynny podatnik odlicza domyślnie 50% podatku od wydatków, w tym od naprawy (art. 86a). Pełne 100% przysługuje w 2 sytuacjach: gdy pojazd służy wyłącznie działalności, czyli jest zgłoszony na VAT-26 i ma ewidencję przebiegu, albo gdy ograniczenie go nie obejmuje, na przykład pojazd o masie powyżej 3,5 t. Podatnik zwolniony podmiotowo (art. 113, limit 240 000 zł obrotu od 1 stycznia 2026 r.) nie odlicza nic, więc należy mu się brutto. To samo dotyczy czynnego podatnika, u którego uszkodzona rzecz nie służy czynnościom opodatkowanym.

Przy leasingu i najmie poszkodowanym jest korzystający, a nie firma leasingowa. Jeśli to on ponosi koszt naprawy i na niego wystawiana jest faktura, o kwocie odszkodowania decyduje jego status VAT (uchwała SN III CZP 90/19). Finansujący nie składa tego oświadczenia za Ciebie.

Od 2025 r. trzeba uwzględnić jeszcze jedną uchwałę. Sąd Najwyższy w uchwale III CZP 32/24 z 24 września 2025 r. przyjął, że VAT wyłącza się z odszkodowania wtedy, gdy naprawa została już wykonana, a zapłacona cena nie zawierała podatku. Wynika z tego, że osoba bez prawa do odliczenia, która rozlicza szkodę kosztorysem, nadal powinna dostać brutto. Praktyka ubezpieczycieli po tej uchwale nie jest jednak jednolita, dlatego nasz wzór ma pole „sposób naprawy i dokumentacja”. Zaznaczasz w nim, czy naprawa była wykonana i czym jest udokumentowana.

Typowe wzory dostępne w sieci mają 3 warianty (0, 50 i 100%) i dotyczy tylko aut. Nasz wzór ma 6 rozłącznych wariantów statusu, obejmuje pojazd i inne mienie (mieszkanie, sprzęt) oraz leasing i najem. Nie zawiera klauzuli „pod rygorem odpowiedzialności karnej z art. 233 KK”, bo w postępowaniu likwidacyjnym nie ma ona podstawy ustawowej. Zamiast niej jest zwykłe zobowiązanie do podania prawdziwych danych i ich aktualizacji.

Jak wypełnić oświadczenie o odliczeniu VAT przy szkodzie krok po kroku?

Przygotuj numer szkody i numer polisy z korespondencji ubezpieczyciela oraz NIP (albo PESEL, jeśli nie prowadzisz firmy). Jeśli jesteś przedsiębiorcą, ustal z księgowym, jak rozliczasz VAT od uszkodzonej rzeczy. Kolejne kroki odpowiadają sekcjom wzoru.

Składający oświadczenie

Wpisz imię i nazwisko albo nazwę firmy, adres, NIP lub PESEL oraz telefon i e-mail. Firma podaje NIP, bo pod nim ubezpieczyciel sprawdzi status w wykazie podatników VAT (Biała lista). Osoba prywatna wpisuje PESEL. Nie podawaj numeru dowodu osobistego, ubezpieczyciel go nie potrzebuje.

Adresat i oznaczenie szkody

Wpisz nazwę zakładu ubezpieczeń, numer szkody, numer polisy i datę zdarzenia. Najważniejszy jest numer szkody, bo po nim likwidator połączy oświadczenie z aktami sprawy. Przy szkodzie z OC sprawcy wpisujesz jego polisę, a przy szkodzie z własnego AC swoją. Jeśli nie znasz numeru polisy sprawcy, zostaw pole puste albo wpisz numer rejestracyjny jego pojazdu. Do połączenia oświadczenia z aktami wystarczy numer szkody.

Przedmiot szkody i tytuł prawny

Opisz, co zostało uszkodzone: przy pojeździe markę, model i numer rejestracyjny, przy innym mieniu krótki opis i adres. Potem zaznacz, w jakiej roli występujesz: właściciel lub współwłaściciel albo leasingobiorca lub najemca. W drugim wariancie wpisz finansującego (przy leasingu) albo wynajmującego (przy najmie). Wzór zawiera wtedy zdanie, że koszt naprawy ponosisz Ty i faktura jest wystawiana na Ciebie. Tylko przy takim układzie decyduje Twój status VAT. Jeśli faktura ma być wystawiona na finansującego, nie zostawiaj tego zdania bez zmian: sprawdź umowę leasingu i opisz sytuację w uwagach.

Status podatkowy

Zaznacz dokładnie jeden z 6 wariantów:

  1. nie jesteś podatnikiem VAT (osoba prywatna);
  2. jesteś zwolniony z VAT podmiotowo (art. 113) albo wykonujesz wyłącznie czynności zwolnione;
  3. jesteś czynnym podatnikiem, ale uszkodzona rzecz nie służy czynnościom opodatkowanym;
  4. odliczasz 50% (pojazd do 3,5 t używany też prywatnie; częściowe odliczenie od innego mienia zaznacz jako wariant 6);
  5. odliczasz 100% (VAT-26 z ewidencją, pojazd powyżej 3,5 t albo inne mienie używane wyłącznie w działalności opodatkowanej);
  6. odliczasz w innej proporcji, którą wpisujesz w procentach (na przykład przy sprzedaży częściowo opodatkowanej i częściowo zwolnionej; proporcję poda księgowy).

Niżej zaznacz, czy przy nabyciu uszkodzonej rzeczy odliczyłeś VAT w całości, w części czy wcale. Na tej podstawie ubezpieczyciel sprawdza spójność danych. Brak odliczenia przy zakupie (na przykład auto kupione od osoby prywatnej) nie wyklucza wariantu 4 ani 5, bo liczy się prawo do odliczenia VAT od naprawy. Rozbieżność z dzisiejszym statusem też nie jest błędem, na przykład gdy kupiłeś auto jako czynny podatnik, a dziś jesteś zwolniony albo wycofałeś je z działalności. Wyjaśnij ją jednym zdaniem w polu uwag w kroku 5.

Jeśli rzecz ma współwłaścicieli, wpisz ich dane, bo ubezpieczyciel może poprosić każdego z nich o własne oświadczenie. Na końcu sekcji wskaż, o jaką kwotę wnosisz, zgodnie z wybranym wariantem: 1-3 to brutto, 4 i 6 to netto powiększone o nieodliczalną część VAT, 5 to netto. Jeśli kwota nie pasuje do wariantu, ubezpieczyciel może odesłać pismo do poprawy.

Sposób naprawy i dokumentacja

Zaznacz jeden z 3 wariantów: naprawa jeszcze niewykonana i rozliczenie kosztorysowe, naprawa wykonana i udokumentowana fakturą z VAT albo naprawa wykonana za cenę bez VAT. W polu uwag możesz dopisać warsztat albo numer faktury. Dla osoby bez prawa do odliczenia wybrany wariant wpływa na wypłatę tak:

  • kosztorys powinien oznaczać brutto (uchwała III CZP 32/24);
  • faktura z VAT oznacza brutto i jest najmocniejszym dowodem w razie sporu;
  • naprawa za cenę bez VAT (mechanik zwolniony z VAT, naprawa własna) daje ubezpieczycielowi podstawę, by wypłacić netto, bo podatku nie zapłaciłeś.

Dla podatnika odliczającego VAT decyduje jego status, a nie sposób naprawy.

Oświadczenie końcowe i podpis

Treść tej części jest gotowa. Oświadczasz w niej, że dane są zgodne ze stanem na dzień złożenia, zobowiązujesz się poinformować o zmianie statusu przed zakończeniem likwidacji, deklarujesz gotowość przedstawienia faktury lub dokumentu o statusie i zgadzasz się zwrócić nadpłatę, jeśli dane okażą się nieprawdziwe. Podpisz się imieniem i nazwiskiem, a w firmie dodaj funkcję lub pieczęć. Miejscowość i datę wpisz na górze dokumentu.

Uwaga: Warianty 4, 5 i 6 dotyczą tylko podatników, którzy mają prawo odliczyć VAT od naprawy uszkodzonej rzeczy. Czynny podatnik, którego prywatne auto albo mieszkanie nie jest wprowadzone do firmy, zaznacza wariant 3, nie 1. W razie wątpliwości zapytaj księgowego przed podpisaniem, bo zawyżenie prawa do odliczenia obniży Twoją wypłatę, a zaniżenie może skończyć się żądaniem zwrotu.

Co dalej po wypełnieniu?

  1. Podpisz oświadczenie. Przy leasingu podpisuje korzystający, nie finansujący, a w firmie osoba upoważniona do reprezentacji.
  2. Przygotuj dokumenty, jeśli je masz: kopię faktury za naprawę, wydruk z wykazu podatników VAT lub zaświadczenie VAT-5, kopię VAT-26, umowę leasingu.
  3. Jeśli ubezpieczyciel nie wydał jeszcze decyzji, wyślij oświadczenie razem z dokumentami na adres e-mail do korespondencji w sprawie szkody albo przez formularz ubezpieczyciela, z numerem szkody w temacie. Zachowaj wysłaną wiadomość lub potwierdzenie. Jeśli ubezpieczyciel już wypłacił netto, nie wysyłaj oświadczenia osobno: dołącz je do reklamacji z punktu 4 jako dokument statusu i wnieś o dopłatę różnicy.
  4. Sprawdź, czy kwota w decyzji ubezpieczyciela odpowiada zaznaczonemu wariantowi. Jeśli mimo braku prawa do odliczenia wypłacono netto, złóż reklamację i powołaj uchwały SN III CZP 150/06 oraz III CZP 32/24, a przy wykonanej naprawie dołącz fakturę. Po odrzuceniu reklamacji możesz złożyć wniosek do Rzecznika Finansowego albo pozew.
  5. Jeśli Twój status zmieni się przed zakończeniem likwidacji (rejestracja do VAT, utrata zwolnienia), poinformuj o tym ubezpieczyciela. Wzór Cię do tego zobowiązuje.

Najczęstsze pytania

Nie prowadzę firmy - dostanę odszkodowanie netto czy brutto?

Brutto. Osoba prywatna nie jest podatnikiem VAT i nie może odliczyć podatku, więc odszkodowanie obejmuje pełną kwotę z VAT. Tak samo powinno być przy rozliczeniu kosztorysowym, bez faktury za naprawę. Wyjątkiem jest naprawa już wykonana za cenę bez VAT: wtedy ubezpieczyciel ma podstawę, by wypłacić netto. Zaznacz we wzorze wariant 1.

Pojazd w działalności z odliczeniem 50% - ile VAT dostanę w odszkodowaniu?

Połowę. Ubezpieczyciel wypłaci kwotę netto powiększoną o 50% podatku, bo drugą połowę odliczasz w deklaracji. Zaznacz wariant 4 i jako żądaną kwotę wybierz „netto powiększona o nieodliczalną część VAT”.

Leasing - kto składa oświadczenie VAT dla ubezpieczyciela?

Korzystający, czyli leasingobiorca lub najemca, bo to on jest poszkodowanym. Jeśli to on ponosi koszt naprawy i na niego jest wystawiana faktura, o kwocie decyduje jego status VAT. Firma leasingowa nie składa oświadczenia w jego imieniu.

Czy ubezpieczyciel może żądać faktury za naprawę?

Może prosić o dokumenty potrzebne do ustalenia wysokości szkody. Z uchwały III CZP 32/24 wynika jednak, że przy rozliczeniu kosztorysowym osoba bez prawa do odliczenia powinna dostać brutto także bez faktury. Gdy mimo to wypłaci netto, złóż reklamację. Praktyka ubezpieczycieli po uchwale SN z 2025 r. jest różna, a faktura z VAT wzmacnia Twoją pozycję w sporze, dlatego wzór ma pole na sposób udokumentowania naprawy.

Czy muszę podpisać oświadczenie „pod rygorem odpowiedzialności karnej"?

Nie. Taka klauzula ma skutek tylko wtedy, gdy przepis ustawy przewiduje odebranie oświadczenia pod tym rygorem, a w likwidacji szkody takiego przepisu nie ma. Nasz wzór zawiera zwykłe zobowiązanie do podania prawdziwych danych. Świadome wprowadzenie ubezpieczyciela w błąd i tak może skończyć się żądaniem zwrotu nadpłaty.

Co, jeśli jestem zwolniony z VAT, ale prowadzę firmę?

Dostaniesz brutto, bo podatnik zwolniony podmiotowo (obrót do 240 000 zł rocznie) nie ma prawa do odliczenia. Zaznacz wariant 2 i na żądanie ubezpieczyciela przedstaw wydruk z wykazu podatników VAT, w którym widnieje status „zwolniony”. Jeśli nie ma Cię w wykazie, bo nie rejestrowałeś się do VAT, i tak zaznacz wariant 2 i opisz to w uwagach.

Źródła

  1. Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, art. 86, 86a i 113 (stan na 2026-11-06)(isap.sejm.gov.pl)
  2. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, art. 361 § 2 i 363 (t.j. Dz.U. 2026 poz. 795, stan na 2026-11-06)(isap.sejm.gov.pl)
  3. Sąd Najwyższy, uchwała 7 sędziów z 17.05.2007, III CZP 150/06(sn.pl)
  4. Sąd Najwyższy, uchwała z 11.09.2020, III CZP 90/19(sn.pl)
  5. Sąd Najwyższy, uchwała z 24.09.2025, III CZP 32/24(sn.pl)
  6. Rzecznik Finansowy, VAT w odszkodowaniu dla leasingobiorcy(archiwum.rf.gov.pl)

Wzór ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Przed złożeniem pisma sprawdź wymagania ubezpieczyciela lub urzędu, do którego je kierujesz.

Szukasz ubezpieczenia?

Porównamy oferty 20+ towarzystw i wybierzemy polisę dopasowaną do Twojej sytuacji, bez dodatkowych opłat.